Mooiste bezienswaardigheden in Lugo - Wat te doen in Lugo?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Lugo

Lugo ligt in het binnenland van Galicie, op ruim vierhonderd meter hoogte boven de rivier de Miño, ongeveer honderd kilometer ten oosten van Santiago de Compostela. De stad heeft iets wat geen andere stad ter wereld heeft, namelijk een Romeinse stadsmuur die over zijn hele ronde bewaard is gebleven. Je kunt er gratis bovenop rondlopen en zo in drie kwartier om de oude stad heen wandelen. Daarbinnen wacht een compacte binnenstad met een kathedraal, een Romeins woonhuis onder het straatniveau en een tapascultuur waar Galiciers zelf voor omrijden.

Inleiding tot Lugo

Lugo is de hoofdstad van de gelijknamige provincie en met ruim honderdduizend inwoners de vijfde stad van Galicie, na Vigo, A Coruña, Ourense en Santiago de Compostela. De stad ligt op een heuvel in het groene binnenland, met de Miño in een brede vallei eronder. Het klimaat is atlantisch, dus nat en zacht, maar door de hoogte en de afstand tot zee zijn de winters killer dan aan de kust.

De hele historische stad past binnen de muur, en dat maakt Lugo makkelijk te bezoeken. Vanaf de Praza Maior loop je in een paar minuten naar de kathedraal, de Casa dos Mosaicos of een trap naar de weergang. Buiten de muur ligt de moderne stad, en verderop de rivier met de Romeinse brug en de oude thermen. Lugo leeft niet van toerisme maar van de provincie eromheen. Dat pakt goed uit, want de prijzen zijn laag en de bars zitten vol met mensen uit de stad zelf.

Achtergrond en geschiedenis van Lugo

Lugo begon in het jaar 13 voor Christus als Lucus Augusti, gesticht door de Romeinse veldheer Paulus Fabius Maximus in naam van keizer Augustus, om het noordwesten van het schiereiland definitief bij het Rijk te trekken. De plek was strategisch gekozen, op een heuvel bij een oversteekplaats in de Miño. Meteen bij de stichting kwamen er thermen, gevoed door een warme bron. In de late keizertijd kreeg de stad haar muur, als verdediging en niet als versiering. Dat hij nooit is afgebroken, is de reden dat je er vandaag nog overheen loopt.

Na de Romeinen kwamen de Sueven en de Visigoten, en Lugo werd al vroeg bisschopszetel. Halverwege de achtste eeuw herstelde bisschop Odoario de kerk, en dat gebouw was zo mooi dat koning Alfons II het als voorbeeld nam voor zijn kathedraal in Oviedo. In 1129 begon bisschop Pedro III aan een nieuwe romaanse kathedraal, die pas in 1273 klaar was. Daarna bleef de stad klein en provinciaal, levend van de pelgrims op de Camino Primitivo, en pas vanaf 1853 groeide ze buiten de muur uit.

De top 10 bezienswaardigheden in Lugo

De Romeinse stadsmuur

De Muralla Romana is de enige Romeinse stadsmuur ter wereld die over zijn volledige omtrek bewaard is gebleven, en daarom staat hij sinds 2000 op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Hij werd in de late keizertijd gebouwd, is ruim twee kilometer lang, tussen de acht en twaalf meter hoog en ruim vier meter dik. Van de oorspronkelijk vijfentachtig torens staan er nog ruim zeventig overeind. Er zijn tien poorten, waarvan er vijf uit de Romeinse tijd stammen; de andere vijf zijn tussen 1853 en 1921 doorgebroken toen de stad uit haar jasje groeide.

Het mooiste is dat je erbovenop kunt. Over de hele ronde loopt een brede weergang, waar je gratis en op elk moment van de dag overheen wandelt. Links kijk je de binnenstad in, over de daken en de kathedraal, rechts over de nieuwere wijken en de groene riviervallei. Loop de ronde laat in de middag, als het licht laag staat.

Bezoekdetails: Altijd open en gratis. Er zijn acht opgangen: zes trappen, een helling en een lift, onder meer bij de Porta de Santiago en de Porta Mina. Af en toe is een kort stuk dicht voor onderhoud, want er wordt voortdurend aan de muur geconserveerd; dan wijzen bordjes je om. Reken op drie kwartier voor de hele ronde. Op sommige stukken zit geen reling aan de binnenzijde, dus let op met kleine kinderen.

Catedral de Santa Maria

De kathedraal werd in 1129 begonnen naar een ontwerp van meester Raimundo de Monforte en was pas in 1273 af. De basis is romaans, maar de eeuwen daarna hebben er stevig aan doorgebouwd. Kapellen en koor kwamen er in gotische stijl bij, de grote Capela da Virxe dos Ollos Grandes is barok, en de voorgevel is een neoclassicistisch ontwerp uit het eind van de achttiende eeuw, waarvan de twee torens pas eind negentiende eeuw werden afgebouwd. Vier stijlen, netjes over elkaar heen gestapeld.

Het hoofdretabel is gemaakt door Cornelis de Holanda en raakte beschadigd bij de aardbeving van Lissabon in 1755, waarna het in stukken werd gedeeld die nu aan weerszijden van het dwarsschip staan. Verder heeft de kathedraal het pauselijke recht op eeuwigdurende uitstalling van het sacrament. Daar verwijst de kelk met hostie in het stadswapen rechtstreeks naar.

Bezoekdetails: De toeristische route kost 10 euro, met 9 euro voor 65-plussers en studenten tot 25 jaar en 7 euro voor pelgrims met een credencial. Daar zitten het schip, de kooromgang, het koor, de kloostergang, de kapittelzaal en het museum bij in. Van eind april tot en met oktober open van maandag tot en met zaterdag van 9.30 tot 19.30 uur en op zondag van 10.00 tot 18.30 uur, in juli en augustus doordeweeks tot 20.00. In november en december sluit het om 18.30 uur en is de kathedraal op zondag dicht voor bezoek. Laatste toegang drie kwartier voor sluiting, en rond de diensten kan de tijd verschuiven. Reken op drie kwartier. Ligt binnen de muur.

Praza Maior en het Concello

De Praza Maior is het centrale plein van de oude stad, langgerekt en met platanen, banken en een muziekkiosk. Aan de zuidkant staat het Concello, het stadhuis, een achttiende-eeuws ontwerp van Lucas Ferro Caaveiro dat geldt als een van de beste voorbeelden van Galicische burgerbarok. De granieten gevel heeft een balkon over bijna de hele breedte.

Het plein loopt over in de smalle straatjes eromheen, en dat is het gebied waar Lugo ’s avonds samenkomt. Overdag zitten de terrassen onder de bomen, in de vroege avond stroomt het vol met mensen die van bar naar bar lopen. De ingang van de Casa dos Mosaicos ligt een paar stappen verderop.

Bezoekdetails: Altijd vrij toegankelijk. Het stadhuis bekijk je van buiten. Beste in de vroege avond. Reken op een halfuur, langer met een terrasstop.

Casa dos Mosaicos

Onder het straatniveau van de Rua Doutor Castro, pal naast de Praza Maior, liggen de resten van een Romeins woonhuis uit het eind van de derde of het begin van de vierde eeuw. Het was de domus van een welgestelde familie, en bij de opgraving kwamen twee dingen tevoorschijn die zelden samen bewaard blijven, namelijk mozaiekvloeren en beschilderde muren. De geometrische patronen op de vloer en de gekleurde panelen op de wanden laten verrassend direct zien hoe zo’n huis er vanbinnen uitzag.

Je loopt over een verhoogd pad boven de resten heen, langs de zuilbases en een hypocaustum, het Romeinse vloerverwarmingssysteem. Een korte audiovisuele presentatie reconstrueert het dagelijks leven in het huis. Het bezoek is kort, maar het is wel het moment waarop Lucus Augusti even geen ruine meer is.

Bezoekdetails: Gratis. Van 1 juni tot en met 14 oktober dagelijks van 10.00 tot 14.00 en van 16.30 tot 20.30 uur, de rest van het jaar van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 14.00 en van 16.30 tot 19.30 uur, maandag gesloten. Reken op een halfuur. Ligt aan de Rua Doutor Castro, naast de Praza Maior.

De Romeinse thermen aan de Miño

Beneden aan de rivier, vlak bij de Romeinse brug, liggen de Termas Romanas, de resten van het badhuis van Lucus Augusti. Ze werden aangelegd rond de stichting van de stad, op de plek waar mineraalwater van bijna vierenveertig graden uit de grond komt. Dat water wordt nog altijd gebruikt, want de resten liggen ingebouwd bij het kuurhotel dat er bovenop staat.

Het best bewaarde deel is het apodyterium, de kleedruimte, met een vloer van opus signinum, een Romeinse mortelvloer met gruis van dakpan en baksteen en in de wand achttien nissen waar de badgasten hun kleren in legden. Verder zie je een overwelfde badzaal. Je bent er snel doorheen, maar die rij nissen is een van de details die tweeduizend jaar opeens heel klein maken.

Bezoekdetails: Gratis, maar je moet vooraf reserveren bij het kuurhotel. Bezoek kan van maandag tot en met zaterdag tussen 9.00 en 21.00 uur en op zondag tussen 9.00 en 13.00 uur. Je meldt je bij de receptie. Reken op twintig minuten. Twee kilometer van de oude stad, te voet bergaf of met de auto.

Museo Provincial de Lugo

Het provinciaal museum werd in 1932 opgericht en verhuisde in 1957 naar het voormalige klooster van San Francisco. Alleen dat gebouw is het bezoek al waard, want de gotische kloostergang uit 1452 en de achttiende-eeuwse kloosterkeuken en refter zijn bewaard gebleven en in het museum opgenomen.

De collectie loopt van de prehistorie tot de twintigste eeuw. Het sterkst zijn de Keltische goudsmeedkunst uit de castros, de versterkte heuveldorpen van de provincie, de Romeinse mozaïeken en munten en een verzameling zonnewijzers. De bovenverdieping hangt vol Galicische kunst, met werk van Castelao en beeldhouwwerk van Asorey.

Bezoekdetails: Gratis. Van dinsdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 13.30 en van 16.00 tot 20.30 uur, op zon- en feestdagen van 10.00 tot 15.00 uur, maandag gesloten. De kloostergang wordt in fasen opgeknapt, dus een van de vleugels kan dicht zijn. Reken op anderhalf uur. Ligt binnen de muur, aan de noordkant.

De Romeinse brug over de Miño

De Ponte Romana ligt beneden de stad, waar de oude weg naar het zuiden de Miño oversteekt. De brug is honderdvier meter lang en vier meter breed, heeft een Romeinse oorsprong en is in de twaalfde, veertiende en achttiende eeuw flink herbouwd. Vanaf de Porta Mina in de muur loopt de Calzada da Ponte er in rechte lijn naartoe, en eeuwenlang ging al het verkeer van en naar de stad hier overheen, inclusief de pelgrims op weg naar Santiago.

Sinds er een nieuwe brug is, is dit een van de twee voetgangersbruggen van Lugo. Vanaf het midden kijk je over het water en de begroeide oevers, en de thermen liggen op een paar minuten lopen.

Bezoekdetails: Altijd vrij toegankelijk en gratis. Vanuit de oude stad een kwartier tot twintig minuten bergaf lopen, terug is klimmen. Reken op een halfuur.

Parque Rosalía de Castro

Net buiten de muur, aan de zuidwestkant van de stad, ligt het Parque Rosalía de Castro, vernoemd naar de bekendste dichteres van Galicie. Het is het groene uitloopgebied van Lugo, met brede paden, oude bomen en een speeltuin.

De reden om te komen is de rand. Het park ligt op de helling boven de riviervallei, en vanaf de balustrade aan de zuidkant kijk je over de Miño en de heuvels erachter. Het is het beste uitzichtpunt van de stad, en omdat het park aan de muur grenst, knoop je het makkelijk aan je ronde over de weergang vast.

Bezoekdetails: Altijd open en gratis. Ligt tegen de muur aan, bij de Porta de Santiago. Reken op een halfuur, het mooiste laat in de middag. Tijdens San Froilan begin oktober staat het park vol met de tenten van de pulpeiras; kom je voor de rust, kies dan een andere week.

Iglesia de San Pedro, de oude kloosterkerk van San Francisco

De kerk van het voormalige franciscaanse klooster staat aan de noordkant van de oude stad. Het is een sober gotisch gebouw, met een breed schip, een houten kap en grafmonumenten van Galicische adellijke families binnen. De kerk doet nog altijd dienst als parochiekerk en staat tegenwoordig bekend als San Pedro.

Het kloostergedeelte werd na de onteigeningen van de negentiende eeuw geen klooster meer. De kloostergang uit 1452 en de oude keuken zijn opgenomen in het Museo Provincial, dat er pal naast zit, dus in de praktijk bezoek je die twee samen. Je ziet hetzelfde complex dan eerst als kerk en daarna als museum.

Bezoekdetails: Kerk gratis toegankelijk, openingstijden afhankelijk van de erediensten. Reken op twintig minuten. Ligt naast het Museo Provincial.

Lugo op de Camino Primitivo

De Camino Primitivo is de oudste pelgrimsroute naar Santiago, die vanuit Oviedo over de bergen van Asturie naar Galicie loopt. Sinds 2015 staat hij op de werelderfgoedlijst, als onderdeel van de uitbreiding van het Camino-erfgoed naar de noordelijke routes. De muur en de kathedraal van Lugo horen bij de monumenten die daarin zijn opgenomen. Lugo is de grote etappeplaats op het laatste stuk en voor veel pelgrims de enige echte stad tussen Oviedo en Santiago.

Wandelaars komen via een van de oude poorten de muur binnen, lopen dwars door de oude stad langs de kathedraal en verlaten de stad weer richting het westen. Dat geeft de binnenstad een eigen ritme, met pelgrimsherbergen, rugzakken op de terrassen en een pelgrimsmis in de kathedraal.

Bezoekdetails: Gratis, het is een wandelroute. De gemeentelijke herberg ligt binnen de muur en stempels haal je daar of bij de kathedraal. Voor een korte proefetappe reken je op een halve dag.

Reistips voor Lugo

Beste tijd om Lugo te bezoeken

Mei tot en met september is het prettigst, met de meeste kans op droge dagen. De zomer blijft mild, rond de vijfentwintig graden overdag, en de avonden koelen af door de hoogte. Neem ook in juli een dun jasje mee. De winter is nat en soms mistig, met af en toe sneeuw op de muur. Twee momenten zijn extra leuk, namelijk het Romeinse festival Arde Lucus, dat rond het weekend van de zonnewende valt en waarbij de hele stad zich in toga’s hult, en San Froilan van 4 tot 12 oktober.

Vervoersopties van en naar Lugo

Op Lugo zelf kun je niet vliegen. Santiago de Compostela (SCQ) ligt op ruim negentig kilometer over de A-54, goed voor zo’n vijfenzeventig minuten rijden, en A Coruña (LCG) op ongeveer even ver over de A-6. Vanaf allebei rijden bussen naar Lugo. De stad ligt aan de spoorlijn van Leon naar A Coruña, met treinen naar A Coruña, Monforte de Lemos en Ourense en een directe verbinding met Madrid. Een rechtstreekse trein naar Santiago is er niet, daarvoor neem je de bus of de auto. In de stad zelf heb je geen vervoer nodig.

Praktische tips

De hele oude stad past binnen de muur en is te voet te doen. Parkeer buiten de muur en loop naar binnen, want de straatjes zijn smal en deels autovrij. Neem goede schoenen mee voor de weergang en houd rekening met wind daarboven. Regen hoort erbij in Galicie, dus een jas is geen luxe. Galicisch staat naast Spaans op de bordjes, dus je ziet Praza in plaats van Plaza en Rua in plaats van Calle. Bestel in een bar rustig een tweede rondje voordat je aan het eten denkt.

Accommodatie in Lugo

Het aanbod is overzichtelijk en betaalbaar: vooral middenklassehotels, pensions en appartementen. Binnen de muur of er vlak tegenaan logeer je het handigst, op loopafstand van de kathedraal en de tapasbars. Buiten de muur zitten de grotere hotels, vaak met parkeergelegenheid, en aan de Miño staat het kuurhotel op de plek van de Romeinse thermen. Pelgrims kunnen terecht in de gemeentelijke herberg en een paar private albergues. Prijzen liggen duidelijk lager dan in Santiago of aan de kust, behalve tijdens Arde Lucus en San Froilan.

Restaurants in Lugo

Lugo heeft in Galicie een reputatie die veel groter is dan de stad zelf, en die draait om octopus en tapas. In veel bars binnen de muur krijg je nog een gratis hapje bij je glas, en dat hapje is hier serieus werk, geen schaaltje chips. De straatjes rond de Praza do Campo en de Rua Nova zijn het domein van het tapeo, waarbij je van bar naar bar loopt.

• Pulpo a feira: Gekookte octopus met grof zout, paprikapoeder en olijfolie op een houten bord. Bij de pulperias is dit het hoofdgerecht, met een fles Ribeiro erbij.
• Praza do Campo en Rua Nova: Het hart van de tapasroute binnen de muur, met tientallen bars op loopafstand van elkaar.
• Rundvlees uit de provincie: De ternera gallega uit de weides rond Lugo is in heel Spanje bekend, als churrasco of als dikke steak.
• Kaas van San Simon da Costa: De gerookte, peervormige kaas uit het noorden van de provincie, vaak als nagerecht met kweepeer.
• Empanada gallega: De hartige taart met tonijn, vlees of kool, per punt te koop in elke bakkerij.

Dagtrips vanuit Lugo

Santiago de Compostela

De pelgrimsstad ligt ruim honderd kilometer naar het westen, over de A-54 in iets meer dan een uur te rijden. De kathedraal en de granieten pleinen vormen het bekendste stadsbeeld van Galicie. Ga vroeg, want het is druk, en er is geen directe trein vanuit Lugo. Zie ook Santiago-De-Compostela voor meer informatie.

A Coruña

A Coruña ligt ongeveer honderd kilometer ten noordwesten van Lugo, over de A-6 in ruim een uur te doen. Deze havenstad heeft de Toren van Hercules, de glazen galerijen aan de haven en stadsstranden binnen de stadsgrenzen. Een goede aanvulling op het binnenland. Zie ook A-Coruna voor meer informatie.

Ribeira Sacra

Ten zuiden van Lugo snijden de Miño en de Sil diepe kloven uit het landschap. Op de steile hellingen liggen wijnterrassen, en tussen de bossen staan romaanse kerkjes en oude kloosters. Je rijdt er langs de uitkijkpunten of maakt een boottocht over de Sil. Monforte de Lemos is de logische toegangspoort. Reken op een hele dag, want de wegen kronkelen flink.

Ourense

Ourense ligt ongeveer honderd kilometer naar het zuiden, met de auto in ruim een uur en met de trein in iets meer. De stad is bekend om haar warmwaterbronnen, met de dampende fonteinen van As Burgas in het centrum en openlucht thermale baden langs de Miño. In het koudere seizoen is dat een aangename tegenhanger van het koele Lugo. Zie ook Ourense voor meer informatie.

Conclusie

Lugo is een stad met een argument in plaats van een lijstje. Die ene muur, compleet rond de oude stad, is er nergens anders ter wereld nog, en dat je er gratis bovenop kunt lopen maakt het bezoek meteen bijzonder. Daarbinnen ligt een binnenstad die je in een dag doet, met een kathedraal waar vier bouwstijlen over elkaar heen liggen, een Romeins woonhuis onder de straat en een museum in een oud klooster. En dan is er ’s avonds het tapeo, van bar naar bar rond de Praza do Campo. Wie Galicie bezoekt en alleen Santiago en de kust doet, slaat hier iets over.

Veelgestelde Vragen